Wystawy: Kimon Japońskich (art. Gallery)
Rzemiosła i Plakatu (Ośrodek Kultury)
Zdjęć „Gaidzin wśród wiśni” (Rynek)

1-28 Października

Kimono – tradycyjny strój japoński, o kroju w kształcie litery T i długich i szerokich rękawach, sięgających niekiedy do ziemi. Zgodnie z tradycją kimona powinny być wykonane z materiałów barwionych i szytych ręcznie. Szatę owija się wokół ciała, tak by lewa strona pozostawała zawsze na wierzchu. Uzupełnieniem stroju jest pas, wiązany na plecach, zwany obi. Kimono kobiece – składa się z co najmniej 12 elementów, dlatego samodzielne jego nałożenie jest praktycznie niemożliwe. Pomocą służą wykwalifikowane, posiadające specjalne licencje osoby, które można w razie potrzeby wynająć. Istnieje kilka podstawowych fasonów kimon na różne okazje (panny na ważne uroczystości zakładają strój o bardzo szerokich i długich rękawach, mężatki ubierają czarne, zdobione poniżej talii kimono z 5 herbami rodzinnymi wydrukowanymi na rękawach, piersi i plecach). Kimono męskie – składa się zazwyczaj z 5 części. Strój zakładany na najważniejsze uroczystości powinien być czarny z białymi dodatkami i 5 herbami na ramionach, klatce piersiowej i plecach.

Prezentowane na wystawie kimona mają zgaszone kolory i motywy kojarzące się z zimą, czyli płatki śniegu na srebrnym tle i kwiaty śliwy. Ciemne kimono z wszytym i częściowo malowanym motywem sosny jest strojem przeznaczonym na specjalne okazje; może je ubrać matka nowożeńca na ceremonię ślubną, ponieważ sama sosna, jak i jej igły, wróżą szczęście i długie życie.

W Japonii, która jest symbolem najnowocześniejszej techniki, wciąż wielką wagę przywiązuje się do kultywowania tradycyjnego rzemiosła. Wachlarze, wyroby ceramiczne, naczynia wciąż w wielu ośrodkach w całym kraju wykonuje się ręcznie, przy użyciu tradycyjnych narzędzi. Dekorowane są najczęściej motywami roślinnymi w postaci liści klonów, płatków kwiatu wiśni. Wielu artystów stara się łączyć wielowiekową tradycję z elementami kultury współczesnej, ozdabiając wykonywane przez siebie przedmioty symbolami charakterystycznymi dla anime i mangi. Na wystawie, prezentowanej w Ośrodku Kultury, można obejrzeć tradycyjne wyroby ceramiczne: dzbanuszki, puzderka i czarki, naczynia do picia sake, ręcznie wykonywane wachlarze.

Przykładem współczesnej japońskiej grafiki są plakaty Koichi Sato, który w swojej twórczości pasjonuje się relacjami pomiędzy sztuką współczesną a ogromnymi pokładami tradycji artystycznej z minionych wieków. Przy pomocy nowoczesnych środków wyraża specyficznego japońskiego ducha, nawiązując do tradycyjnych motywów.

bilety: 2 zł – Wystawa Kimon Japońskich, Wystawa Rzemiosła i Plakatu – wstęp wolny

Warsztaty Origami i Kaligrafii dla dzieci

27 października, godz. 8.30, 10.00, 11.30 – Ośrodek Kultury

Podczas warsztatów młodzież zapozna się z podstawowymi zasadami japońskiej sztuki składania papieru, a także będzie miała okazję, pod okiem instruktora, wykonać jedną z figur origami. W japońskich szkołach sztukę tę wykorzystuje się do nauki, m.in. geometrii, ponieważ doskonale kształtuje wyobraźnię plastyczną i uczy logicznego myślenia. Ponadto znakomicie ćwiczy pamięć i wyrabia zdolności manualne.

bilety: 3 zł

Stanisław Sojka
i Dariusz “Brzóska” Brzóskiewicz
HAIKU KLASIK

21 października, godz. 19.00 – Kino

Haiku Klasik to niezwykły projekt muzyczno-poetycki pomysłu Dariusza “Brzóski” Brzóskiewicza – poety i dramatopisarza, który przy akompaniamencie Stanisława Sojki czyta własne utwory, inspirowane tą lapidarną japońską formą poetycką. Wiersze Brzóski zachowują ducha oryginalnych haiku. Przepełnione są absurdalnym humorem, a ich zabawne i zaskakujące puenty dodatkowo podkreśla muzyka wykonywana przez Stanisława Sojkę na skrzypcach.

James Bąd
To twarda sztuka
Nawet jak miał granat w bucie
To mu tylko dziurę w skarpecie
wyrwało
(D. „Brzóska” Brzóskiewicz)

Dariusz „Brzóska” Brzóskiewicz – poeta, aktor, dramatopisarz, popularyzator haiku, współtwórca legendarnej formacji TOTART. Współpracował z czasopismami „Brulion” i „Przekrój”. Autor programów telewizyjnych: „Dzyndzylyndzy”, „La La Mi Do”, „Brzóska Show”, „Fronda”. Dotychczas wydał trzy książki: „Haiku”, „Złote Myśli Psa”, „Haiku Brzóski”. Pomysłodawca i założyciel muzycznej formacji Haiku Fristajl oraz projektu Haiku Klasic.

Stanisław Sojka – wokalista, muzyk jazzowy, aranżer, poeta, kompozytor. Absolwent Wydziału Kompozycji i Aranżacji Akademii Muzycznej w Katowicach. Debiutował w 1978 r. recitalem w Filharmonii Narodowej w Warszawie. Jego pierwsza płyta ukazała się w 1982 r. Dotychczas wydał ponad 20 albumów.

Haiku – japońska krótka forma poetycka, składająca się z 17 sylab, podzielonych na trzy części znaczeniowe (po 5, 7 i 5 sylab). Jej twórcą jest Matsuo Bash – poeta, żyjący w okresie Edo (XVII – XIX w.). Haiku pisane w innym języku niż japoński rzadko zachowuje oryginalne metrum. Wśród polskich poetów jednym z największych miłośników tej formy poetyckiej był Czesław Miłosz.

bilety: 20zł, 25zł

Kuchnia japońska oraz taniec z wachlarzem

20 października, godz. 19.00 – Aqua Hotel

W Japonii spożywanie i przygotowywanie posiłków jest niemal rytuałem. Ogromną wagę przywiązuje się do świeżości produktów oraz wyglądu, koloru i sposobu ułożenia potraw na talerzu. Za jedną z ulubionych form spędzania wolnego czasu Japończycy uważają wyjścia do restauracji. Podstawowym produktem żywieniowym jest ryż – słowo gohan – gotowany ryż znaczy tyle samo co posiłek. Kuchnię japońską charakteryzuje ogromna różnorodność potraw z ryb i innych owoców morza. Sushi doprawia się najczęściej sosem sojowym, octem ryżowym oraz ostrym chrzanem – wasabi. Podczas pokazu zaprezentowane zostaną najpopularniejsze japońskie potrawy, m.in. sushi, okonomiyaki oraz lody z zielonej herbaty. Dania przygotuje Mistrz Kuchni Taira Matsuki, który doświadczenie zdobywał w tokijskich restauracjach sushi.

Taniec z wachlarzem – nihon buyō – tradycyjny japoński taniec, charakteryzujący się eleganckimi, harmonijnymi ruchami, posuwistym ruchem stóp i lekko „przykucniętą” postawą tancerki, ubranej w tradycyjne kimono. Wachlarz pełni w tym tańcu bardzo istotną rolę. Każdy wykonywany nim gest ma swoje określone znaczenie. Przy jego pomocy można ukazać spadające płatki śniegu, wzburzone fale oraz wyrazić najsubtelniejsze uczucia.

bilety: 15 zł, 10 zł – zbiorowy

POEZJA KAMAKURY

15 października, godz. 19.00 – Kino/art. Gallery

Wernisaż wystawy fotografii Leszka Mądzika

Zdjęcia są owocem jednodniowej wycieczki do Kamakury – malowniczego miasta położonego na wyspie Honsiu. Autora zachwyciła tajemnicza atmosfera tego miejsca oraz teatralność architektury i krajobrazu, tak doskonale wpisująca się w nastrój spektakli Sceny Plastycznej KUL. Oto jak Leszek Mądzik wspomina tę wyprawę:

Miałem wrażenie obecności w tajemnym ogrodzie. Raz dzikim, raz uporządkowanym, ale zawsze uwodzącym. Ten dzień był wilgotny, co jeszcze bardziej tę niezwykłość podkreślało. Wędrowałem wąskimi alejkami i widziałem gotowe scenografie do różnych spektakli, (…) wszystkie one były bardzo poetyckie. Wspaniała grafika drzew, tych leciwych, prawie skorodowanych i obumarłych, które byle podmuch mógłby pozbawić istnienia – mówiła o życiu i odchodzeniu….

Wernisaż połączony z pokazem ceremonii parzenia herbaty i zakładania kimona.

bilety: 15 zł, 10 zł zbiorowy

Ceremonia parzenia herbaty
oraz zakładania kimona

15 października, godz. 19.00 – Kino

Smak herbaty ma czar tak subtelny, że trudno jej się oprzeć. (…) Herbata nie ma bowiem arogancji wina, zadufania kawy czy afektowanej niewinności kakao – Okakura Kakuzo, “Księga Herbaty”.
Japońskie określenia chanoyu (dosłownie „wrzątek na herbatę”) lub sado („droga herbaty”), tłumaczone na język polski jako „ceremonia parzenia herbaty”, to specyficznie japoński system estetyczny, którego głębię lepiej oddaje określenie „herbatyzm”.
Forma ceremonii, która przetrwała do dnia dzisiejszego ukształtowała się w XVI w., a została zapoczątkowana przez mistrza Sen no Rikyu. Celem tej niezwykle podniosłej uroczystości jest oczyszczenie duszy i ciała. Ceremonia polega na piciu sproszkowanej zielonej herbaty i jest podzielona na 3 fazy. Obserwując ceremonię należy pamiętać, że choć kolejność wykonywanych gestów i ich kształt są ściśle określone, całość powinna wyglądać płynnie i naturalnie. Umiejętności osoby przyrządzającej herbatę mają dostarczać wrażeń estetycznych tak samo, jak herbaciane utensylia – a te wytwory tradycyjnego japońskiego rzemiosła są prawdziwymi dziełami sztuki. W chanoyu właśnie wrażenia estetyczne ważniejsze są nawet niż sam smak herbaty, który skądinąd jest niezapomniany.

Sztuka szycia, ozdabiania, noszenia i zakładania kimona nosi nazwę sodo, co oznacza „drogę ubioru”. Samo słowo kimono można przetłumaczyć jako „rzecz do noszenia”, ale jego noszenie i przede wszystkich nakładanie jest procesem niezwykle skomplikowanym. Tradycyjne kobiece kimono składa się bowiem z ok. 12 części, które powinno się zakładać w określonej kolejności. Samodzielne jego ubranie jest praktycznie niemożliwe. Obecnie tradycyjny strój Japończycy ubierają tylko na wielkie uroczystości. Wtedy pomocą w ubieraniu kimona służyć mogą wykwalifikowane osoby, posiadające odpowiednie licencje. Podczas pokazu będzie można przyjrzeć się kolejnym fazom nakładania kimona, a także zapoznać się ze sposobami jego szycia i pielęgnacji.

Pokaz połączony z wernisażem zdjęć Leszka Mądzika.

bilety: 15 zł, 10 zł – zbiorowy

Koncert WADOKYO

10 Października, godz. 19.00 – Aula
GALA UROCZYSTEGO OTWARCIA
IV Miedziowych Spotkań z… Kulturą Japońską

Wadokyo to międzynarodowa grupa, założona w 2000 r. w Dusseldorfie. Tworzą ją artyści, grający na tradycyjnych japońskich bębnach. Sztukę tę, zwaną taiko, zgłębiali podczas swoich licznych podróży do Japonii. Są jedną z niewielu grup tego rodzaju w Europie. Zachwycają precyzją i ekspresją gry oraz dynamiką ruchu scenicznego. Ich koncerty to niezwykłe widowiska, będące połączeniem muzyki, pulsującego rytmu bębnów i tańca.

bilety: 30 zł, 35 zł – zbiorowy